Sanering en herinrichting deel Broekpolder

Na het Klauterwoud, de Ruigte en diverse kleinere projecten, zijn de voorbereidingen gestart voor de sanering en groene herinrichting van het gedeelte van de Broekpolder waar u het hondenlosloopgebied en Masamuda vindt. Het is een project van de gemeente samen met Staatsbosbeheer en de Federatie Broekpolder.

Avondzon Broekpolder

Aanleiding 

In 2011 besloot de provincie Zuid-Holland dat de grond van de Broekpolder zo vervuild is, dat er maatregelen moeten worden getroffen. De gemeente en Staatsbosbeheer zijn er als grondeigenaar verantwoordelijk om er voor te zorgen dat de grond afgedekt wordt. Sindsdien is in verschillende delen van de Broekpolder de grond gesaneerd door vernatting of ophoging met schone grond. Dat is steeds gecombineerd met een nieuwe inrichting die bijdraagt aan de waarde van het gebied voor recreatie en natuur. Zo is het Natuurkerngebied De Ruigte ontstaan en het Klauterwoud. Ook het uitdagend MTB-parcours en de natuurvriendelijke oevers met vispaaiplaatsen zijn gerealiseerd. Voor het gedeelte dat nu aan de beurt is, maken we na de sanering een groene inrichting die het gebied aantrekkelijker maakt voor natuur en recreatie.

Saneringsopgave Broekpolder

Op dit moment is de sanering en nieuwe groene inrichting van het meest vervuilde deel van de Broekpolder in volle gang. De werkzaamheden zijn 1 januari 2026 gestart. Het gaat om het oostelijk deel van de Broekpolder en om de strook waarin onder meer het hondenlosloopgebied, het educatief archeologisch erf Masamuda en het proefbos gevestigd zijn. Voor de andere, nog niet gesaneerde delen in de Broekpolder hoeft de grond niet afgedekt te worden, maar komt er een bodembeheerplan. In zo een plan staan afspraken over hoe om te gaan met de verontreinigde bodem als er onderhoud en werkzaamheden plaatsvinden. Hiermee wordt voldaan aan alle, door de Provincie Zuid-Holland opgelegde wettelijke verplichtingen ten aanzien van de aanpak van de vervuiling in de bodem en het water van de Broekpolder. Bekijk de kaart.

Financiën

Een schonere Broekpolder draagt bij aan het provinciale doel om de bodem en het grondwater te beschermen. Provincie Zuid-Holland stelt daarom een subsidie beschikbaar van € 4,6 miljoen waarmee zij 70% van de kosten van de komende sanering voor haar rekening neemt. Het project is geraamd op € 6,6 miljoen en omvat zowel het afdekken van de vervuilde grond als het opnieuw inrichten met groen, water en paden. Staatsbosbeheer, het Hoogheemraadschap Delfland en de gemeente dragen samen zorg voor de overige 30%. De gemeenteraad heeft in het voorjaar van 2022 de gemeentelijke bijdrage van € 1,5 miljoen vastgesteld. 

Organisatie

Voor de sanering en herinrichting is een kernteam en een stuurgroep actief. Het kernteam bestaat uit Gemeente Vlaardingen en Staatsbosbeheer als gebiedseigenaren en Federatie Broekpolder. De directievoering is in handen van ingenieursbureau Sweco, de werkzaamheden worden uitgevoerd door de combinatie Van Dijk Maasland/Dura Vermeer Infra Milieu VOF.  Gemeente Vlaardingen is penvoerder van het project. Daarnaast is er een maandelijks overleg van de stuurgroep met vertegenwoordigers van de provincie Zuid-Holland, het Hoogheemraadschap, DCMR Milieudienst Rijnmond, Staatsbosbeheer, Federatie Broekpolder en gemeente Vlaardingen.

Van schetsontwerp naar definitief ontwerp

Om tot een definitief en goedgekeurd ontwerp te komen voor de nieuw in te richten ruimte zijn een aantal stappen gezet. Het schetsontwerp van bureau Stroming uit 2019 is in 2023 omgezet tot een voorlopig ontwerp. Er zijn ideeën en suggesties voor de inrichting na sanering ontvangen van stakeholders, bewoners van Vlaardingen en bezoekers van de Broekpolder die zijn verwerkt tot een definitief ontwerp. Een belangrijke wens was een natuurlijke en stoere inrichting met veel struinpaden en een indeling van het gebied waarin de recreanten met verschillende wensen elkaar minder kruisen op hun pad zoals wandelaars en mountainbikers.

Het definitief ontwerp is dinsdag 26 november 2024 aan de bewoners van Vlaardingen gepresenteerd. Het definitief ontwerp biedt een aantrekkelijke, meer natuurlijke inrichting en zal over een hogere biodiversiteit beschikken dan nu het geval is waarmee het gebied klaar is voor een duurzame toekomst. Het blokkenpatroon van rechte paden en sloten wordt vervangen door meer vloeiende lijnen. Paden voor ruiters, wandelaars en mountainbikers worden beter gesitueerd, zodat men minder hinder of overlast van elkaar zal ondervinden en er voor de verschillende doelgroepen meer ruimte is om te recreëren. Ook komen er waterpartijen om op een duurzame wijze meer water in het gebied te houden waar het gewenst is en af te voeren daar waar nodig. Er komt een geleidelijke overgang van lage begroeiing naar meer bosachtig begroeiing waarbij de bospercelen van slechte kwaliteit worden vervangen door bos met veel meer variatie. Met de beplantingskeuze wordt uitgegaan van inheemse soorten die passen bij de omstandigheden in het gebied, waarbij het waterpeil mag schommelen. Het plan dat eerder door Masamuda is gemaakt, wordt in ruwe vorm uitgevoerd met waterpartijen en terpen/heuvels waarop Masamuda zelf verder de inrichting gaat doen.

Naast het ontwerp is het beplantingsplan opgeleverd met robuuste en inheemse bomen en struiken. Ook is er een waterplan opgesteld omdat het ophogen van de polder met een meter schone grond er ook voor zorgt dat het waterpeil gaat stijgen. Daarnaast is onderzocht wat een veilige aanvoerroute is voor het transport van de benodigde schone grond uit de regio.

Deinitief ontwerp Broekpolder

Plattegrond Broekpolder

Te behouden bomen

Het kernteam heeft een saneringsmethode uitgewerkt waarmee een aantal bomen in het te saneren gebied kunnen worden behouden. Deze bomen zijn waardevol vanwege de soort, ze zijn beeldbepalend of hebben een functie; bijvoorbeeld als fourageerroute voor vleermuizen.

In het voorstel wordt een aantal bomen in het Proefbos behouden, blijven essen, esdoorns en eiken langs de westzijde van de Watersportweg staan (de oostzijde valt buiten de sanering), wordt de laanbeplanting van elsen langs het Vlaardinger Cultuurpad en laanbeplanting van populieren langs het Broekpolderpad behouden, een cluster goed ontwikkelde eikenbomen op de kruising Broekpolderpad en Aalkeetbuitenpolderpad blijft staan en in het te saneren gebied zelf zijn een aantal wat kleinere waardevolle bomen die wellicht verplant kunnen worden. Het kernteam heeft deze werkwijze getoetst aan het door de DCMR in 2011 vastgestelde saneringsplan. Uit de toetsing blijkt dat wordt voldaan aan de voorwaarden voor het werken met vervuilde grond.

MR Broekpolder Sanering bestaande situatie deel 2 februari 2025-10

Fotograaf: Mark Roestenburg, Federatie Broekpolder

Ecologisch onderzoek

In het te saneren gebied is voorafgaand aan de werkzaamheden een ecologisch (soortgericht) veldonderzoek naar beschermde soorten uitgevoerd in de periode mei tot en met oktober 2024. Hierbij zijn de gewone en de ruige dwergvleermuis, rosse vleermuis, laatvlieger en de boommarter als beschermde soorten aangetroffen. Voor de ringslang geldt dat deze niet is waargenomen maar dat de omgeving van de Broekpolder wel uitermate geschikt is als leefgebied. Daarom wordt de ringslang meegenomen als beschermde soort die mogelijk aanwezig is. Er is een werkplan opgesteld met voorzorgsmaatregelen om verstoring van deze dieren te voorkomen. Het gaat bijvoorbeeld om het werken buiten het broedseizoen en de voortplantingsperiode, het realiseren van alternatieve verblijfplaatsen en nieuwe geschikte leefgebieden op een andere plekken in de Broekpolder. De nieuwe inrichting na sanering sluit aan bij het leefgebied van de beschermde soorten: een natuurlijke aanpak met veel bos, ruigtes, grasweides, moeras en open water. Het werkplan is onderdeel van de aanvraag voor een natuurvergunning die nodig is voordat gestart kan worden met verwijdering van de huidige beplanting, het veilig maken van de transportweg en de sanering. Er is een natuurvergunning afgegeven door Omgevingsdienst Haaglanden.

Fasering werkzaamheden

  • Er wordt gewerkt in drie fases. Elke fase bestaat uit het verwijderen van bomen en struiken, grondwerk en ophoging met schone grond en tenslotte de herinrichting met de aanleg van paden en groene beplanting. Fase 1 met het hondenlosloopgebied, de grote kreek en Masamuda wordt begin 2027 opgeleverd. Na de zomer van dit jaar starten de voorbereidende werkzaamheden voor fase 2 en 3. Het hele project is naar verwachting in 2030 klaar.
    Fases sanering Broekpolder
    Fase 1 bestaat uit het nieuwe Masamuda, het hondenlosloopgebied en de verschillende paden voor ruiters, wandelaars en MTB-ers. Fase 2 is het middendeel met de plas en fase 3 het bosgedeelte met het proefbos.

Stand van zaken werkzaamheden jan-oktober 2026

  • De kapwerkzaamheden voor de eerste fase van de sanering en herinrichting zijn afgerond. Tussen 1 maart en 1 september 2026 wordt er rekening gehouden met dieren die hun nest willen bouwen en worden er geen kapwerkzaamheden uitgevoerd.
  • Begin april is de nieuwe werkweg in gebruik genomen. Deze werkweg loopt via de gemeentewerf en door het te saneren gebied, zodat de drukke Watersportweg kan worden ontzien.
  • Tot de zomervakantie bestaan de werkzaamheden uit het afdekken van de vervuiling van fase 1. Dit wordt het hoogste deel van het werkgebied om aan te sluiten bij de proefsaneringsheuvels die hier in het verleden zijn aangelegd. 
  • Tussen Masamuda en het omliggende gebied zijn de lijnen te zien van een nieuwe grote kreek. De kreek zorgt voor een natuurlijke afscheiding en afscherming van het archeologisch erf en is ook extra waterberging voor de hele Broekpolder. Dit is nodig, omdat het natuurgebied vrijwel geheel afhankelijk is van regenwater. In droge periodes houden we het regenwater zo beter vast en in de natte periodes vangen we het op. 
  • Door het aanbrengen van een dikke laag schone grond, hoefde de kreek niet te worden uitgegraven.  De kreek ontstond eigenlijk vanzelf als geul tussen de schuine kanten met schone grond. De kreek ligt als het ware op het maaiveld, de oevers rondom zijn nieuw. De bodem van de kreek wordt nog afgedekt met een speciale natuurlijke mat van klei (bentoniet). Dit zorgt voor een waterdichte afsluiting. Daarna is het wachten op de regen om de kreek te vullen. Dat gaat nog wel even duren, maar de kreek is naar verwachting aan het einde van het jaar grotendeels gevuld. 
  • De structuur van het gebied waarin paden voor ruiters, wandelaars en MTB-ers terugkomen, wordt steeds beter zichtbaar. Naar verwachting is het grondwerk in dit deel van het terrein rond oktober afgerond. Daarna start het aanleggen van paden en planten van bomen en struiken.

Vragen vanuit de raad

Hieronder vindt u een overzicht van de beantwoording van de vragen over de sanering en herinrichting in de Broekpolder.

BP overzicht

Heeft u nog vragen? U kunt een bericht sturen via vlaardingen.nl/contactformulier of bellen met (010) 248 4000.