De Toiletmoord op Godfried ‘met de Bult’

In de 11e eeuw speelde Vlaardingen een opvallende rol in de machtsstrijd om het graafschap Holland.

In februari 1076, 950 jaar geleden, kwam die strijd tot een onverwacht en bizar hoogtepunt, namelijk de dood van Godfried met de Bult, hertog van het gebied Neder-Lotharingen. Godfried had sinds 1070 de controle over het Maasmondgebied, waaronder ook Vlaardingen. Daarmee had hij de jonge graaf Dirk V en diens stiefvader Robrecht de Fries buitenspel gezet.

De spanningen liepen op: zolang Godfried leefde, konden Dirk en Robrecht hun gebied niet terugveroveren. Tijdens een koude winternacht verbleef de hertog in de omgeving van Vlaardingen. Zoals gebruikelijk in die tijd, hing het toilet, ook wel een latrine, als een houten uitbouw buiten het gebouw. Toen Godfried ’s nachts naar het toilet ging, lag er onder de latrine iemand verborgen. De sluipmoordenaar stak hem vanuit het donker van onderaf in zijn achterste. Godfried raakte zwaargewond, maar bleef in leven. Per schip werd hij naar Utrecht gebracht, waar hij zeven dagen later, op 26 februari 1076, overleed. Eén van de vroegste kronieken vermeldt dat de aanslag plaatsvond “bij de burcht van Vlaardingen”. De gebeurtenis staat sindsdien bekend als de toiletmoord: één van de meest opmerkelijke politieke aanslagen uit de Nederlandse middeleeuwen. En dat in ons eigen Vlaardingen.

Het verhaal van Godfried is één van de vele Vlaardingse verhalen die ook hun plek krijgen op het Tapijt van Vlaardingen dat geborduurd wordt. Illustrator en kunstenaar John Rabou gaf de onfortuinlijke hertog een plekje in het oorspronkelijke ontwerp. Zijn illustratie is nu te zien op het toilet in het stadskantoor en het toilet in Museum Vlaardingen.

Wilt u het geborduurde tapijt bekijken? Dat is momenteel te zien in de bibliotheek aan de Waalstraat.