Grondwater: waar vandaan en waar naartoe?

Vlaardingen is niet alleen een stad áán het water. Water speelt in heel de stad een grote, maar niet altijd zichtbare rol. Regenwater, rioolwater, grondwater… De komende tijd nemen we u mee in de soms mooie, soms lastige, maar altijd boeiende wereld van het water in onze stad. Deze keer duikt u met ons onder de grond, in de wereld van ons grondwater.

Het water in de grond noemen we grondwater. Dat water zie je niet, tenzij je een kuil graaft, de wand van de kelder lek is of de kruipruimte na een hevige regenbui nat wordt. Maar waar komt dat grondwater vandaan en waar gaat het naartoe?

Water kan via sloten, rivieren of tijdens regenval de bodem inzakken. Grondwater was dus ooit regenwater en wordt voortdurend bij elke bui aangevuld. Gelukkig maar, want het water in de bodem is belangrijk voor het leven van planten, dieren en mensen. Bomen en planten ‘drinken’ grondwater via de wortels om te kunnen groeien. Ons drinkwater wordt in het grootste deel van Nederland bereid uit grondwater! 

Spons

Als water de bodem in zakt, stromen de druppels tussen grondkorrels naar beneden tot het niet dieper kan. Dit is het geval als een bodemlaag ervoor zorgt dat het water slecht wordt doorgelaten, bijvoorbeeld door een klei- of veenlaag. Het water kan zich boven een slecht doorlatende laag ‘opstapelen’, zoals ook plassen op straat ontstaan. De diepte van het grondwater (of eigenlijk de bovenkant van deze ondergrondse plas) noemen we de grondwaterstand. Onder de grondwaterstand is de bodem verzadigd, hier kan geen water meer worden opgenomen. De bodem is onder de grondwaterstand als een spons volledig gevuld met water. 

Meer of minder

Als het hard regent - en meer water in de bodem zakt - stijgt de grondwaterstand. Als het droog is, wordt het grondwater niet of nauwelijks aangevuld. Bomen en planten verbruiken – vooral tijdens warme dagen – veel grondwater. Hierdoor kan de grondwaterstand zakken. Dit is ook het geval als grondwater wordt opgepompt (voor bijvoorbeeld het produceren van drinkwater of het graven van een bouwput). De diepte van het grondwater kan dus variëren. In figuur 1 is te zien dat de grondwaterstand ruim 1,80 meter kan variëren tussen de winter- en zomerperiode.

grafiek grondwater (002)

Meten is weten

In Vlaardingen meten we de grondwaterstand op ruim 80 verschillende locaties in de stad. In een meetpunt – een zogenaamde peilbuis – wordt de diepte van het grondwater ieder uur automatisch gemeten. Hierdoor krijgen we een goed beeld waar in Vlaardingen het grondwater hoog of laag staat, en door deze metingen te combineren met andere data kunnen we bijvoorbeeld onderzoeken hoe het grondwater op een regenbui reageert en wat de invloed van een lekke rioolbuis op de grondwaterstand is. 

Heeft u vragen over een hoge of lage grondwaterstand? Bekijk onze folder voor tips! Kijk op de projectpagina of kijk eens op de website van Stichting RIONED: www.riool.info/home.