Vlaardingen - Oostwijk

Oosthavenkade. Foto Jac. Niestadt. ca. 1898.

Het Hof
In 1612 kwam de ambachtsheerlijkheid Vlaardingen en Vlaardinger-Ambacht in handen van de rijke Amsterdamse koopman Pieter Gerritszn. van Ruytenburch.

In de driehoekige polder ten oosten van de haven (bestaande uit percelen wei- en akkerland met namen als ‘het Louweland’ en ‘Buytenweyde’), liet hij een nieuw huis bouwen, het zgn. Hof, omringd door fraaie tuinen en stalgebouwen.

Langs de Oude Haven, rond de kop van het ‘Toepadt’ (Schiedamseweg), verscheen vanaf het midden van de 17e eeuw enige bebouwing, voornamelijk rederswoningen met pakhuizen en andere aan de visserij gerelateerde bedrijfsgebouwen.

Industrie
Alhoewel in 1830 door de gemeente Vlaardingen het grondgebied van de laatste ambachtsheer, Diderik van Leyden Gael, werd aangekocht en stadsuitbreiding naar het oosten daardoor mogelijk werd, kwam deze toch maar aarzelend op gang.

De eerste industrie die daar werd gevestigd, was een kalkbranderij met twee ovens (ter plaatse van het huidige HVO-terrein). In 1859 werd het eerste lichtgas geproduceerd door de Gasfabriek aan de Hoflaan (ter plaatse van het Hofgebouw).

Aan het Oosterhoofd kwam in 1862 een garancinefabriek waar uit meekrapbladeren rode verfstof werd bereid. Touwslagerij ‘De Zeevaart’ van K.S. van der Brugge werd in 1867 geopend in een langgerekt pand dat vanaf de Oosthavenkade, langs de 1e Van Leyden Gaelstraat, doorliep tot aan de latere Binnensingel.

Rederijen aan de Oosthavenkade
De eerste rederij die zich aan de Oosthavenkade vestigde, was ‘De Noordzee’ in 1867, twee jaar later gevolgd door ‘Regt door Zee’. Deze rederij bezat pakhuizen ter weerszijden van de kop van de huidige Willem Beukelsznstraat. De hierachter gebouwde arbeidshuisjes stonden – naar de herkomst van de meeste personeelsleden – bekend als de Scheveningsebuurt.

In 1877 werd de Hollandsche Boterfabriek VACCA opgericht door J.W. Muurling, die tevens directeur was van rederij ‘Het Noorden’. Na diens faillissement kwam het bedrijf in 1882 uiteindelijk in handen van C.H. Wagenaar Hummelinck, die er de vermaarde melkfabriek ‘Hollandia’ in vestigde.