Gemeente Vlaardingen - Robertskruid
- Home >
- Leven in Vlaardingen >
- Natuur >
- Column ecologisch groen >
- Robertskruid
-
Leven in Vlaardingen
- Digitaal loket
- Projecten
- Gebieden / wijken
- Wonen en leefomgeving
- Ruimtelijke plannen en bestemmingsplannen
- Werk en inkomen
- Bijzondere bijstand / Krijg nou wat!
- Zorg en welzijn
- Kinderen, jongeren en gezin
- Verkeer
- Natuur
- Milieu en water
- Historie, kunst en cultuur
- Sport: Vlaardingen actief en gezond
- Burgerparticipatie
- Veiligheid
- Trouwen in Vlaardingen
- Servicepunt Vrijwilligers
Robertskruid
Behalve in tuinen en bossen kom je de planten ook op heel andere plekken tegen. Wij hebben ze bijvoorbeeld ook in de knotwilgen aan de Holyweg en op oude muren gevonden, zoals aan de Westhavenkade.
Robertskruid is een vertegenwoordiger uit de Ooievaarsbekfamilie.
Robertskruid is een vertegenwoordiger uit de Ooievaarsbekfamilie.
Uiterlijk
Robertskruid is een mooie en fragiele plant met fijn verdeelde bladeren die wel wat aan klein uitgevallen fluitenkruidblad of de bladeren van een varensoort doen denken. De stelen zijn gewoonlijk rood aangelopen. Vooral bij planten die in de zon staan is de rode kleur ook vaak in de bladeren te zien. Robertskruiden die donkerder standplaatsen hebben zijn meestal groener en groter.
De bladeren en stengels komen uit een rozet. De grotere stengels liggen meestal op de grond, alsof ze doorgezakt zijn.
De bloemblaadjes zijn normaliter warm-rozerood met enkele lichte streepjes aan de basis. Vaak zijn twee van de vijf kroonblaadjes wat kleiner dan de andere drie, maar even vaak zijn ze allemaal even groot.
De plant heeft een kenmerkende geur doordat de lange klierharen een sterk ruikende kleverige stof afscheiden. Vanaf maart tot in december kan het Robertskruid bloeien, als het weer in het najaar tenminste meezit. De planten leven één of twee jaar.
Robertskruid is een mooie en fragiele plant met fijn verdeelde bladeren die wel wat aan klein uitgevallen fluitenkruidblad of de bladeren van een varensoort doen denken. De stelen zijn gewoonlijk rood aangelopen. Vooral bij planten die in de zon staan is de rode kleur ook vaak in de bladeren te zien. Robertskruiden die donkerder standplaatsen hebben zijn meestal groener en groter.
De bladeren en stengels komen uit een rozet. De grotere stengels liggen meestal op de grond, alsof ze doorgezakt zijn.
De bloemblaadjes zijn normaliter warm-rozerood met enkele lichte streepjes aan de basis. Vaak zijn twee van de vijf kroonblaadjes wat kleiner dan de andere drie, maar even vaak zijn ze allemaal even groot.
De plant heeft een kenmerkende geur doordat de lange klierharen een sterk ruikende kleverige stof afscheiden. Vanaf maart tot in december kan het Robertskruid bloeien, als het weer in het najaar tenminste meezit. De planten leven één of twee jaar.
Zaad
Na de bestuiving gaat het aan de voet van de stamper zittende zaadje zich ontwikkelen. De stamper groeit gelijktijdig mee en de rijpe vrucht lijkt wel wat op de snavel van een vogel. Samen met het lange dunne steeltje waarop de vrucht zit doet het wel wat aan de hals en kop van een Ooievaar denken. Daar heeft deze plantenfamilie dan ook zijn naam aan te danken.
De verspreiding van de plant gebeurt in eerste instantie actief door de plant zelf. Wanneer de zaden rijp zijn splijt de stamper van onder af open in vijf slippen. Deze slippen hebben het zaadje onderin in een klein buideltje zitten. De slippen springen van de plant af en slingeren zo het zaadje een eindje weg. Vooral met droog weer zie je dat regelmatig gebeuren. Wanneer een zoogdier langs de weggesprongen zaden loopt is de kans groot dat het in de vacht blijft hangen en elders weer afvalt. Bij mensen blijven ze nogal eens in de sokken of andere kleding hangen, een goede methode om echt een heel eind verder te komen! (Wij halen ze ‘s zomers regelmatig uit onze kleding.)
Na de bestuiving gaat het aan de voet van de stamper zittende zaadje zich ontwikkelen. De stamper groeit gelijktijdig mee en de rijpe vrucht lijkt wel wat op de snavel van een vogel. Samen met het lange dunne steeltje waarop de vrucht zit doet het wel wat aan de hals en kop van een Ooievaar denken. Daar heeft deze plantenfamilie dan ook zijn naam aan te danken.
De verspreiding van de plant gebeurt in eerste instantie actief door de plant zelf. Wanneer de zaden rijp zijn splijt de stamper van onder af open in vijf slippen. Deze slippen hebben het zaadje onderin in een klein buideltje zitten. De slippen springen van de plant af en slingeren zo het zaadje een eindje weg. Vooral met droog weer zie je dat regelmatig gebeuren. Wanneer een zoogdier langs de weggesprongen zaden loopt is de kans groot dat het in de vacht blijft hangen en elders weer afvalt. Bij mensen blijven ze nogal eens in de sokken of andere kleding hangen, een goede methode om echt een heel eind verder te komen! (Wij halen ze ‘s zomers regelmatig uit onze kleding.)
Robertskruid en paddestoelen
’s Winters zien de rozetten van in de schaduw groeiende robertskruiden er vaak een tikkeltje anders uit dan ‘s zomers. Als je goed op de bladeren van de jonge rozetten let zie je regelmatig dat ze bezaaid zijn met zwarte spikkeltjes tussen de haren. Alsof er peper op gestrooid is. Wanneer je deze zwarte spikkeltjes onder de microscoop bekijkt, ontdek je dat elk spikkeltje een paddestoeltje is. Er zitten dus vele honderden paddenstoelen op één enkel blaadje. De naam? Stigmatea robertiani. Een Nederlandse naam is bij ons niet bekend. Deze paddenstoel is opgenomen in het in 1995 uitgekomen boek “Overzicht van de Paddestoelen in Nederland”. Dankzij het voorkomen in onze heemparken! ’s Zomers tref je deze paddenstoelen niet op de bladeren aan.
’s Winters zien de rozetten van in de schaduw groeiende robertskruiden er vaak een tikkeltje anders uit dan ‘s zomers. Als je goed op de bladeren van de jonge rozetten let zie je regelmatig dat ze bezaaid zijn met zwarte spikkeltjes tussen de haren. Alsof er peper op gestrooid is. Wanneer je deze zwarte spikkeltjes onder de microscoop bekijkt, ontdek je dat elk spikkeltje een paddestoeltje is. Er zitten dus vele honderden paddenstoelen op één enkel blaadje. De naam? Stigmatea robertiani. Een Nederlandse naam is bij ons niet bekend. Deze paddenstoel is opgenomen in het in 1995 uitgekomen boek “Overzicht van de Paddestoelen in Nederland”. Dankzij het voorkomen in onze heemparken! ’s Zomers tref je deze paddenstoelen niet op de bladeren aan.
Vlaardings speciaaltje!
Op 4 juni 2002 zagen wij op de Kethelweg in een bloemperkje bij Opel-garage v.d. Kooy enkele Robertskruiden bloeien. Eén hiervan had witte bloemen.
Op 4 juni 2002 zagen wij op de Kethelweg in een bloemperkje bij Opel-garage v.d. Kooy enkele Robertskruiden bloeien. Eén hiervan had witte bloemen.
Omdat we dat nog nooit gezien hadden hebben we dat destijds meteen aan het Nationaal Herbarium Nederland in Leiden gemeld. De biologen daar bleken erg geïnteresseerd en wilden graag een takje hebben voor genetisch onderzoek.
Uiteraard hadden wij ook onze interesse in deze Vlaardingse afwijking en dus hebben we gewacht tot er zaadjes rijp waren om zelf deze plant door te kweken. Net op tijd, want enkele weken later waren de planten weggeschoffeld.
Het vervolg kunt u raden... tegenwoordig hebben wij zowel wit bloeiende als rozerood bloeiende robertskruiden, zowel in het natuurpark in de Holywijk als in de Heemtuin in de Westwijk. De “Vlaardingse variant” is hiermee hopelijk veiliggesteld.
Uiteraard hadden wij ook onze interesse in deze Vlaardingse afwijking en dus hebben we gewacht tot er zaadjes rijp waren om zelf deze plant door te kweken. Net op tijd, want enkele weken later waren de planten weggeschoffeld.
Het vervolg kunt u raden... tegenwoordig hebben wij zowel wit bloeiende als rozerood bloeiende robertskruiden, zowel in het natuurpark in de Holywijk als in de Heemtuin in de Westwijk. De “Vlaardingse variant” is hiermee hopelijk veiliggesteld.
Ook in het plantsoentje bij garage v.d. Kooy komen tot nu toe jaarlijks nog enkele witte robertskruidbloempjes onder de dichte struikenbegroeiing uitsteken. Het is ons opgevallen dat de wit bloeiende robertskruiden vaak grotere bloemetjes hebben dan de gekleurde robertskruiden.
Geneeskrachtige plant?
In enkele oudere boeken vonden wij vermeld dat robertskruid in de oudheid als bloedstelpend middel werd gebruikt. De Romeinse gladiatoren schenen het te gebruiken om de bloedingen te stelpen... de medische wetenschap is sindsdien toch duidelijk toegenomen!
In enkele oudere boeken vonden wij vermeld dat robertskruid in de oudheid als bloedstelpend middel werd gebruikt. De Romeinse gladiatoren schenen het te gebruiken om de bloedingen te stelpen... de medische wetenschap is sindsdien toch duidelijk toegenomen!