Het takenpakket van de Rekenkamercommissiebestaat uit:
Onderzoek naar doelmatigheid en/of doeltreffendheid
Jaarlijks voert de Rekenkamercommissie enkele 'grote' onderzoeken uit naar de doelmatigheid en/of doeltreffendheid van (uitvoering van) beleid. Naast het algemene doel van onderzoek (terugkijken naar het verleden om te leren voor de toekomst) onderscheidt de Rekenkamercommissie vier specifieke doelen:
1. het vergaren van inzicht;
2. het geven van een oordeel;
3. het stimuleren van een verbeterproces;
4. het doorbreken van een impasse.
Bij het bepalen van uit te voeren onderzoeken staat de Rekenkamercommissie op het standpunt dat eerst beoordeeld wordt hoe het college een bepaalde materie oppakt, om pas daarna of op basis daarvan te besluiten over te gaan tot eigenstandig onderzoek. Om te komen tot een definitieve keuze hanteert de Rekenkamercommissie de volgende criteria:
- het onderzoek heeft een toegevoegde waarde: het levert informatie op waarover de gemeenteraad en het college nog niet beschikt;
- het onderwerp draagt risico's van ineffectiviteit of ondoelmatigheid in zich;
- het onderwerp is actueel en heeft een groot maatschappelijk en/of financieel belang.
- het onderwerp raakt direct of indirect het belang van de burger;
- het onderzoek moet zoveel mogelijk leiden tot concrete verbeteringen en/of het bevorderen van het lerend vermogen van de organisatie.
Bij het maken van de keuze houdt de Rekenkamercommissie tevens rekening met de onderzoeken die recent zijn of binnenkort worden gestart door het college.
Als gevolg van de wijzigingen die de dualisering heeft aangebracht in de Gemeentewet is het college verplicht zelf periodiek onderzoek naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid van het door hem gevoerde bestuur te doen (artikel 213a). Daartoe is een verordening door de gemeenteraad vastgesteld. In het licht van deze wettelijke verplichting heeft de Rekenkamercommissie de colleges van beide gemeenten verzocht aan te geven welke onderzoeken zullen worden uitgevoerd.
Per onderzoek stelt de Rekenkamercommissie een Plan van Aanpak op, waarin uitwerking wordt gegeven aan de doelstelling, de probleemstelling, de onderzoeksvragen en de te hanteren onderzoeksmethode(n) voor het betreffende onderzoek. Tevens wordt in het Plan van Aanpak ingegaan op de onderlinge taakverdeling, de planning en de eventuele kosten voor de inhuur van capaciteit.
Onderzoek naar rechtmatigheid
De rechtmatigheid gaat een veel grotere rol spelen in de financiële verantwoording. In de nieuwe Gemeentewet is namelijk vastgelegd dat de accountant vanaf de jaarrekening 2004 ook een verklaring moet afleggen over de rechtmatigheid (naast de al bestaande verklaring over de getrouwheid). In de tweede plaats, omdat de gemeenteraad de rol van opdrachtgever van de accountantscontrole heeft. Voor de controle van de jaarrekening 2004 en volgende jaren is de gemeenteraad opdrachtgever van de accountant. Onderzoek naar rechtmatigheid zal niet afzonderlijk door de rekenkamercommissie worden gedaan. Als bij een onderdoel naar de doelmatigheid en/of doeltreffendheid de rechtmatigheid van wezenlijk belang wordt geacht zal dit in het onderzoek een rol gaan spelen.
Oriënterend onderzoek
Naast het onderzoek naar de jaarrekening en de onderzoeken naar de doelmatigheid en/of doeltreffendheid, voert de Rekenkamercommissie jaarlijks enkele oriënterende onderzoeken uit. Het gaat hierbij om onderzoeken van enkele dagen, waarin de Rekenkamercommissie zich verdiept in de situatie op een specifiek beleidsterrein. De aanleiding voor een oriënterend onderzoek kan divers zijn. Zo kan het gaan om onderzoeksvoorstellen die in het proces tot het Onderzoeksplan zijn 'afgevallen'. In dit geval benoemt de Rekenkamercommissie deze in het Onderzoeksplan. Daarnaast kunnen ook uit het onderzoek door de accountant of de desbetreffende raadscommissie naar de jaarrekening onderwerpen voor oriënterend onderzoek volgen. Tot slot kunnen ontwikkelingen in de loop van het jaar en signalen vanuit de organisatie of van daarbuiten aanleiding zijn een oriënterend onderzoek te starten. Op basis van de bevindingen uit het oriënterend onderzoek besluit de Rekenkamercommissie weke stappen vervolgens gezet zullen worden.
Nazorg onderzoek
De Rekenkamercommissie volgt de voortgang van de uitvoering van haar aanbevelingen en hetgeen de gemeenteraad daarover besloten heeft. De Rekenkamercommissie doet dit door de voortgang in zijn algemeenheid te volgen, maar ook door op een aantal momenten daarover in gesprek te gaan met sleutelfiguren. Bij het volgen van de voortgang wordt ook expliciet stilgestaan bij de wijze waarop de gemeenteraad zijn controlerende taak invult. De Rekenkamercommissie stelt de gemeenteraad op de hoogte van haar bevindingen. Dit geschiedt via het door de Rekenkamercommissie op te stellen jaarverslag, tenzij zij van oordeel is dat de aard van de bevindingen zodanig is, dat besloten wordt de gemeenteraad daarvan eerder op de hoogte te moeten stellen.
En verder …
Naast de uitvoering van de onderzoeken, de nazorg daarvan en de oriëntatie op nieuwe onderzoeken wordt systematisch informatie verzameld over doelmatigheids- en/of doeltreffendheidsonderzoek dat het college instelt. Hiertoe wordt een selectie gemaakt uit het totaal van onderzoeken dat het college op deze terreinen uitvoert.
Verder wordt gewerkt aan de opbouw van kennis door ontwikkelingen te volgen. De werkwijze van de Rekenkamercommissie, de agenda's en verslagen van vergaderingen, rapporten en belangrijke brieven kunnen bij de secretaris worden opgevraagd.