Vlaardingen heeft 555 beeldbepalende panden en objecten. Dit heeft het college van burgemeester en wethouders in het voorjaar van 2012 besloten na een inventarisatie van de stichting Dorp, Stad en Land in opdracht van de gemeente Vlaardingen. Een beeldbepalend pand of object heeft karakteristieken die Vlaardingen als stad een herkenbaar gezicht geven. Samen met de monumenten vormen de panden en objecten het cultuurhistorische kapitaal van de stad.

Panden in de Callenburgstraat zijn beeldbepalend voor Vlaardingen
Scores
De stichting Dorp, Stad en Land (DSL) is aan het werk gegaan met een groslijst van ongeveer 850 panden en objecten, samengesteld door de Historische Vereniging Vlaardingen. DSL heeft bij elk pand en object gekeken naar de ontstaansgeschiedenis, de bouwstijl, de uniciteit, het lokale belang, de relatie tot de omgeving, de ligging en de technische staat. Hier zijn punten voor toegekend. Op basis van de scores gaf DSL 590 panden en objecten het predicaat ‘beeldbepalend’. Hiervan zijn 153 panden en objecten als bijzonder waardevol aangemerkt.
Beschermd stadsgezicht
Van de 590 beeldbepalende panden en objecten liggen er 399 in het gebied dat tot beschermd stadsgezicht wordt aangewezen door de rijksoverheid. In een beschermd stadsgezicht wordt gezorgd dat structuren behouden worden, en niet zozeer panden. De bescherming van de structuur draagt mede bij aan het behoud van het karakter en zorgt ervoor dat nieuwbouw afgestemd wordt op de omgeving. Het besluit hierover wordt in het najaar van 2012 verwacht.
Beleid
Een officieel aangewezen beeldbepalend pand of object wordt in bestemmingsplannen aangeduid als ‘karakteristiek’. Binnen het beschermd stadsgezicht heeft de gemeente voldoende mogelijkheden om beeldbepalende panden en objecten te beschermen. In bestemmingsplannen voor gebieden buiten het beschermd stadsgezicht kunnen bepalingen komen voor karakteristieke panden waardoor de historische waarde mee kan wegen bij sloop- en nieuwbouwplannen. De monumentencommissie zal adviseren over veranderingen aan karakteristieke panden. In de nieuwe welstandsnota komt beleid voor karakteristieke panden, waardoor karakteristieke waarden beschermd kunnen worden. Ook bekijkt de gemeente nog welke beeldbepalende panden of objecten in aanmerking komen voor aanwijzing als gemeentelijk monument.
Van DSL-lijst naar definitieve lijst
In 2011 ontvingen de eigenaren van de 590 door DSL geselecteerde panden en objecten een brief waarin de gemeente officieel het voornemen uit om hun eigendom aan te wijzen als ‘beeldbepalend pand/object’. Zij kregen vervolgens zes weken de gelegenheid om hun eventuele zienswijze bekend te maken bij burgemeester en wethouders. In de week van 14 juni 2012 ontvingen de eigenaren van 555 panden een brief waarin de gemeente officieel het eigendom aanwijst als ‘beeldbepalend pand/object’. Een eigenaar kan binnen zes weken beroep aantekenen bij de rechtbank. Voor twaalf eerder geselecteerde panden geldt dat deze zijn afgevallen en niet worden aangewezen. Voor andere panden is het nodig nog een aantal zaken nader te bestuderen. In het najaar van 2012 wordt definitief besloten of uit deze resterende panden nog aan de lijst worden toegevoegd. Ook hebben een aantal eigenaren zich spontaan gemeld met de vraag of ook hun eigendom op de lijst kan komen. Deze panden worden bij deze extra ronde betrokken.

Ook de ophaalbrug in park ’t Nieuwelant is een beeldbepalend object