Archeologie - Gemeente Vlaardingen - Langste kano bracht mogeli...
- Archeologie >
- Archeologisch onderzoek >
- Persberichten over de Vergulde Hand-West >
- Langste kano bracht mogelijk eerste veenpioniers
Langste kano bracht mogelijk eerste veenpioniers
Kano veenpioniers
Aanvankelijk werd gedacht dat het langste prehistorische vaartuig rond 800 voor Chr. zou dateren. Daarmee was de vraag opgeworpen wat de bemanning van deze kano te zoeken had in het toen nog geheel onbewoonde veengebied. De datering komt na nader onderzoek echter uit op rond 683 voor Chr., waardoor deze in de Vroege IJzertijd valt. Daarmee valt de ouderdom van de kano samen met de komst van de eerste veenkolonisten. In dat licht gezien is de vondst van een klein gebouwtje op enkele honderden meters afstand van de kano bijzonder interessant. Het betreft een hutje van circa 3 bij 8 meter dat mogelijk uit dezelfde tijd stamt als de kano. De geringe omvang doet vermoeden dat het hier gaat om een tijdelijk onderkomen van de eerste veenkolonisten. Deze ontdekkingen geven de archeologen meer inzicht in het verloop van het kolonisatieproces van het Nederlandse veengebied.
Ruimtelijke ordening ijzertijdboeren
Het aantal goed bewaarde boerderijplattegronden uit de IJzertijd mag uitzonderlijk hoog genoemd worden. Niet eerder zijn er bij archeologisch onderzoek in het Maasmondgebied zoveel boerderijen tegelijk opgegraven. Opvallend is dat de boerderijen in omvang nogal verschillen. De breedtes lopen bijvoorbeeld uiteen van circa vier tot circa vijfeneenhalve meter. Onduidelijk is nog waar deze variatie op wijst. Dit moet nader specialistisch onderzoek duidelijk gaan maken. Er zijn namelijk veel grondmonsters genomen van de vloerresten die nog mijten kunnen bevatten. Deze mijten kunnen een indicatie geven voor het antwoord op de vraag welke dieren er gestald werden. De eerste waarderingsresultaten van de grondmonsters zijn veelbelovend en wijzen erop dat deze parasietresten goed zijn geconserveerd. Bijzonder zijn ook de heiningen die zijn aangetroffen in het veenlandschap. Niet eerder zijn er ook zoveel resten van paden uit de IJzertijd blootgelegd. Het zijn er niet minder dan negen. Eén kon zelfs over een lengte van zestig meter worden gevolgd. Het grootschalige onderzoek heeft aangetoond dat er in het Vlaardingse veengebied een compleet begraven prehistorisch cultuurlandschap schuil gaat. Hierdoor is het mogelijk om te onderzoeken op welke wijze de ijzertijdboeren de ruimtelijke ordening van het landschap ter hand namen.
Akkeren op het veen
Intrigerend zijn de talloze spitsporen in het veen. Onduidelijk is nog of dit samenhangt met veenwinning, zoutwinning of het aanleggen van akkers. Tot voor kort namen archeologen aan dat het veen zich niet leende voor akkerbouw. In dat licht is de vondst van opslaggebouwen, zogeheten spiekers, belangrijk. Deze kunnen zijn gebruikt voor opslag van de oogst. Rondom de funderingspalen van deze opslaggebouwen zijn inderdaad resten van prehistorische cultuurgewassen ontdekt. Het gaat om emmertarwe, lijnzaad en gerst. Het pollenonderzoek van de monsters die in en nabij de nederzetting zijn genomen, kan mogelijk nader inzicht geven met betrekking tot de aanwezigheid van akkeronkruiden, waardoor ook meer bekend wordt over de akkers zelf.
Verder onderzoek
Het veldwerk is nu afgerond, maar een groot deel van het feitelijke onderzoekswerk moet nog gaan beginnen. Specialisten moeten de komende tijd antwoorden gaan geven op vragen als: Hoe zag het landschap eruit? Welke dieren hielden de boeren en welke gewassen verbouwden ze? Hoe hebben de mensen het landschap beïnvloed? Medio 2006 zal er publieksboekje met de belangrijkste resultaten tot dan toe verschijnen. De eerste wetenschappelijke resultaten zullen eind 2006 gepubliceerd worden in basisverslagen. Eind 2007 zal de zogeheten synthese gereed zijn. De archeologen hebben er voorlopig nog hun handen vol aan. Op de website www.vlaardingen.nl/archeologie is het hele onderzoek te volgen aan de hand van Archeologie Actueels en korte fims. Het onderzoek op de Vergulde Hand is door het Rijk van nationaal belang geacht. Op grond daarvan heeft de gemeente Vlaardingen een subsidie van € 862.060,- van het Rijk ontvangen voor het onderzoek.
Aanvankelijk werd gedacht dat het langste prehistorische vaartuig rond 800 voor Chr. zou dateren. Daarmee was de vraag opgeworpen wat de bemanning van deze kano te zoeken had in het toen nog geheel onbewoonde veengebied. De datering komt na nader onderzoek echter uit op rond 683 voor Chr., waardoor deze in de Vroege IJzertijd valt. Daarmee valt de ouderdom van de kano samen met de komst van de eerste veenkolonisten. In dat licht gezien is de vondst van een klein gebouwtje op enkele honderden meters afstand van de kano bijzonder interessant. Het betreft een hutje van circa 3 bij 8 meter dat mogelijk uit dezelfde tijd stamt als de kano. De geringe omvang doet vermoeden dat het hier gaat om een tijdelijk onderkomen van de eerste veenkolonisten. Deze ontdekkingen geven de archeologen meer inzicht in het verloop van het kolonisatieproces van het Nederlandse veengebied.
Ruimtelijke ordening ijzertijdboeren
Het aantal goed bewaarde boerderijplattegronden uit de IJzertijd mag uitzonderlijk hoog genoemd worden. Niet eerder zijn er bij archeologisch onderzoek in het Maasmondgebied zoveel boerderijen tegelijk opgegraven. Opvallend is dat de boerderijen in omvang nogal verschillen. De breedtes lopen bijvoorbeeld uiteen van circa vier tot circa vijfeneenhalve meter. Onduidelijk is nog waar deze variatie op wijst. Dit moet nader specialistisch onderzoek duidelijk gaan maken. Er zijn namelijk veel grondmonsters genomen van de vloerresten die nog mijten kunnen bevatten. Deze mijten kunnen een indicatie geven voor het antwoord op de vraag welke dieren er gestald werden. De eerste waarderingsresultaten van de grondmonsters zijn veelbelovend en wijzen erop dat deze parasietresten goed zijn geconserveerd. Bijzonder zijn ook de heiningen die zijn aangetroffen in het veenlandschap. Niet eerder zijn er ook zoveel resten van paden uit de IJzertijd blootgelegd. Het zijn er niet minder dan negen. Eén kon zelfs over een lengte van zestig meter worden gevolgd. Het grootschalige onderzoek heeft aangetoond dat er in het Vlaardingse veengebied een compleet begraven prehistorisch cultuurlandschap schuil gaat. Hierdoor is het mogelijk om te onderzoeken op welke wijze de ijzertijdboeren de ruimtelijke ordening van het landschap ter hand namen.
Akkeren op het veen
Intrigerend zijn de talloze spitsporen in het veen. Onduidelijk is nog of dit samenhangt met veenwinning, zoutwinning of het aanleggen van akkers. Tot voor kort namen archeologen aan dat het veen zich niet leende voor akkerbouw. In dat licht is de vondst van opslaggebouwen, zogeheten spiekers, belangrijk. Deze kunnen zijn gebruikt voor opslag van de oogst. Rondom de funderingspalen van deze opslaggebouwen zijn inderdaad resten van prehistorische cultuurgewassen ontdekt. Het gaat om emmertarwe, lijnzaad en gerst. Het pollenonderzoek van de monsters die in en nabij de nederzetting zijn genomen, kan mogelijk nader inzicht geven met betrekking tot de aanwezigheid van akkeronkruiden, waardoor ook meer bekend wordt over de akkers zelf.
Verder onderzoek
Het veldwerk is nu afgerond, maar een groot deel van het feitelijke onderzoekswerk moet nog gaan beginnen. Specialisten moeten de komende tijd antwoorden gaan geven op vragen als: Hoe zag het landschap eruit? Welke dieren hielden de boeren en welke gewassen verbouwden ze? Hoe hebben de mensen het landschap beïnvloed? Medio 2006 zal er publieksboekje met de belangrijkste resultaten tot dan toe verschijnen. De eerste wetenschappelijke resultaten zullen eind 2006 gepubliceerd worden in basisverslagen. Eind 2007 zal de zogeheten synthese gereed zijn. De archeologen hebben er voorlopig nog hun handen vol aan. Op de website www.vlaardingen.nl/archeologie is het hele onderzoek te volgen aan de hand van Archeologie Actueels en korte fims. Het onderzoek op de Vergulde Hand is door het Rijk van nationaal belang geacht. Op grond daarvan heeft de gemeente Vlaardingen een subsidie van € 862.060,- van het Rijk ontvangen voor het onderzoek.